Nöbetçi Eczaneler
Karabük Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürüttüğü rehberlik ve bilgilendirme faaliyetlerine devam ediyor.
Bu çerçevede her yıl sivil toplum kuruluşları ve meslek odaları ziyaret edilerek bilgilendirme çalışmaları yapıldığını dile getiren Karabük Sosyal Güvenlik İl Müdürü İsmail Yıldırım, yaptığı bilgilendirmede önemli uyarılarda bulundu.
Kayıt Dışı İstihdam Nedir?
Türkiye’nin en önemli sorunlarından biri olan kayıt dışı istihdam; çalışanların SGK’ya hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ve ücretlerinin eksik bildirilmesi anlamına geliyor.
Yani yalnızca sigortasız işçi çalıştırmak değil, ücretin veya sürenin eksik gösterilmesi de kayıt dışı istihdam olarak değerlendiriliyor.
Sigortalı çalıştırmak hem işveren hem de çalışan için bir zorunluluk. İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkı olmadığı gibi çalışanların da sigortasız çalışmayı isteme hakkı bulunmuyor.
Buna rağmen özellikle emekli, dul-yetim aylığı veya sosyal yardım alan bazı kişilerin sigortasız çalışmaya daha istekli oldukları biliniyor.
SGK, bu noktada işverenleri uyararak, mağduriyet yaşamamaları için yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiğini hatırlattı.
Çalışanlar İçin Riskler
Kayıt dışı istihdam, çalışanların sosyal güvence haklarından mahrum kalmasına yol açıyor.
Sigortasız çalışanların;
Emeklilik hizmet süresi eksik kalıyor,
Emeklilik, malullük ve ölüm aylığı hakkı doğmuyor,
İşsizlik sigortasından yararlanamıyor,
İş kazası ve meslek hastalığı durumunda güvenceye sahip olmuyor,
Kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, doğum izni gibi yasal haklardan mahrum kalıyor.
İşverenlere Yaptırımlar
Denetimlerde kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edildiğinde işverenlere ağır yaptırımlar uygulanıyor.
Buna göre:
Bir işçiyi bir yıl boyunca sigortasız çalıştırmanın cezası 14 asgari ücrete kadar çıkabiliyor.
Ödenmeyen primler, gecikme zammı ve cezasıyla birlikte tahsil ediliyor.
Sigorta prim teşvikleri iptal ediliyor, haksız yararlanılan destekler geri alınıyor.
Devlet ve özel sektörün sağladığı hibe ve kredi avantajlarından faydalanılamıyor.
İş kazası veya meslek hastalığı durumunda işveren hem işçiye hem de devlete karşı sorumlu oluyor.
Yabancı Uyruklu İşçi Çalıştırma Şartları
İşverenlerin yabancı uyruklu işçi çalıştırabilmesi için Çalışma Bakanlığı’ndan izin alması gerekiyor.
Her bir yabancı çalışan için işyerinde en az beş Türk vatandaşı istihdam edilmesi şart koşuluyor. Ayrıca yabancı çalışana ödenecek ücret, Bakanlık tarafından belirlenen seviyenin altında olamıyor.
Çalışma izni bulunmayan yabancının çalıştırılması halinde işverenlere 2025 yılı için kişi başına 81 bin 683 TL ceza uygulanıyor. Ayrıca yabancının konaklama, sağlık ve ülkesine dönüş masrafları da işveren tarafından karşılanıyor.
Ücretlerin Banka Üzerinden Ödenmesi Zorunlu
Türkiye genelinde üç ve üzeri işçi çalıştıran işverenlerin tüm ödemelerini banka aracılığıyla yapması gerekiyor. Bu zorunluluğa uymayan işverenlere her işçi ve her ay için 2 bin 179 TL ceza uygulanıyor.
İhbar ve Şikayet Yolları
Çalışanlar, sigortalarının yatırılıp yatırılmadığını veya kazançlarının doğru bildirilip bildirilmediğini e-Devlet üzerinden sorgulayabiliyor.
Ayrıca ALO 170 hattı, SGK il/ilçe müdürlükleri ve CİMER üzerinden ihbar ve şikayet yapılabiliyor.
